Fala - nad morzem

wczasy, wakacje, urlop

Między Radunią a Kłodawą

24 lipiec 2013r.

MIĘDZY RADUNIĄ A KŁODAWĄ Okolice Przywidza i Kolbud do 1920 roku znajdowały się w granicach powiatów kartuskiego i kościerskiego, a po utworzeniu Wolnego Miasta Gdańska zostały doń włączone. Stąd po wojnie potraktowano je jako ziemie odzyskane, wysiedlając do Niemiec m.in. część mieszkających tu od stuleci Kaszubów. Obecnie obie gminy znajdują się w powiecie gdańskim. Kaszubszczyzna od kilkunastu lat przeżywa tu prawdziwy renesans, budząc często zaskoczenie mieszkańców Trójmiasta i dyskusje czy rzeczywiście Kolbudy i Przywidz to Kaszuby. By rozstrzygnąć ten dylemat - warto tu przyjechać i samemu sprawdzić. KOLBUDY - duża, gminna wieś położona u ujścia Reknicy do Raduni, 25 km na południowy wschód od Żukowa, przy szosie z Kościerzyny do Gdańska Oruni. ■ Formalnie do końca XVIII wieku Kolbudy należały do dóbr kasz-toru kartuzów i były częścią majątku Bielkowo. Już w końcu XIV wieku funkcjonował tu młyn, z czasem przy przeprawie przez Radunię wybudowano karczmę, a od 1600 roku w Kolbudach działał hamer Borckmannów z Gdańska. Po pierwszym rozbiorze Polski dobra kościelne i zakonne zostały przejęte przez państwo i w 1784 roku oddane w wieczystą dzierżawę mieszkańcom. W okresie wojen napoleońskich Kolbudy włączono w obręb Wolnego Miasta Gdańska. Od 1818 roku wieś należała do powiatu kartuskiego. W drugiej połowie XIX stulecia Kolbudy zaczęły się szybko rozwijać, nad Radunią powstały kolejne przemysłowe manufaktury - cegielnia i 3 hamernie. Dalszy rozwój miejscowości przyspieszyła instalacja linii kolejowej z Pruszcza do Kartuz oraz budowa w latach 20. elektrowni wodnych nad Radunią. Zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego w 1920 roku wieś została ponownie włączona w obręb Wolnego Miasta Gdańska. Antypolsko nastawione władze wspierały osiedlanie się tu Niemców, budując m.in. nowe osiedle przy drodze do Gdańska. Po 1945 roku Kolbudy znalazły się w powiecie gdańskim. Znaczna część dawnych mieszkańców, także tutejszych Kaszubów, została jeszcze w latach 40. wysiedlona do Niemiec. Na ich miejsce przybyli osiedleńcy z całej Polski, ale także z pobliskich kaszubskich wsi powiatu kartuskiego i kościerskiego. Bliskość Gdańska zadecydowała o szybkim rozwoju Kolbud, szczególnie w latach 80. i 90., gdy powstały tu nowoczesne osiedla domów jednorodzinnych. Dziś Kolbudy liczą blisko 4000 mieszkańców, są siedzibą władz samorządowych i nadleśnictwa. Zabytków w Koibudach jest niewiele. Częściowo historyczna zabudowa z początku XX wieku zachowała się wokół dawnego ryneczku nad Radunią (pl. Kaszubski). W centrum wsi wznosi się współczesny kościół parafialny, który otaczają również współczesne wille i domy jednorodzinne. Duże znaczenie w dziejach wsi miała budowa Kanału Raduni i utworzenie na nim dwóch zbiorników. Rozległe prace hydrotechniczne wykonano w latach 1923-1925. Na północ od centrum wsi dolinę Raduni przegrodzono zaporą, tworząc nieduży zbiornik. Betonowa grobla znajduje się przy ul. Przemysłowej (kier. Lniska) i jest dobrze widoczna z szosy. Wzdłuż wschodniej krawędzi doliny poprowadzono sztuczny kanał derywacyjny w kierunku Bielkowa, tworząc w obniżeniu terenu sztuczny zbiornik Bielkowo o pojemności 2,2 min m3 wody. Przy jego zachodnim, kolbudzkim krańcu, w latach 70. powstała przystań i mały ośrodek wczasowy (dziś hotelik VIP). Wspomniany zbiornik częściowo otoczony jest wałami i kończy się 3 km na wschód od Kolbud, w Bielkowie.Jar Raduni Meandrująca między stromymi wzgórzami Radunia swymi walorami krajobrazowymi urzekała już w końcu XIX wieku. Most na leśnej drodze łączącej Babie Doły z Dzier-żążnem był wówczas ulubionym miejscem niedzielnych spacerów. Rozwijający się w okresie międzywojennym ruch turystyczny doprowadził do odkrycia także całego przełomowego odcinka Raduni po Rutki. W 1972roku najcenniejszy pod względem przyrodniczym od- cinek doliny Raduni objęto ochroną jako rezerwat przyrody, Grądowy las porastający zbocza doliny i gęste olszyny nad samą rzeką nadają Jarowi Raduni wyjątkowy urok. Wzdłuż rzeki przebiega szlak pieszy, jednak ze względu na krętość wąskiej dróżki, liczne podejścia i zwalone drzewa zagradzające przejście spacer jarem nie należy do „niedzielnych przechadzek". Czasem zmęczeni piechurzy mimowolnie przekręcają nazwę rezerwatu na „Raj Jaduni"...

ocena 3,9/5 (na podstawie 22 ocen)

wycieczki, kaszuby, kwatery nad morzem, portale turystyczne, szlaki pomorza, turystyka w Polsce, wczasy nad morzem, Szwajcaria Kaszubska, Kaszuby, Spacery, Wycieczki, pomorze, wypoczynek, Kłodawa, Radunia